Ara Dinlenme Süresi Hesaplama
Günlük çalışma sürenize göre 4857 sayılı İş Kanunu m.68 uyarınca verilmesi gereken asgari ara dinlenme süresini, işyerinde geçen toplam süreyi ve net çalışma sürenizi hesaplayın.
Ara dinlenme nedir?
Ara dinlenme, işçinin günlük çalışması sırasında dinlenmesi, yemek ve benzeri ihtiyaçlarını gidermesi için verilen moladır. 4857 sayılı İş Kanunu, ara dinlenmesini günlük çalışma süresine bağlı asgari sürelerle güvence altına almıştır. Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz; bu nedenle işyerinde geçirilen toplam süre çalışma ile aranın toplamıdır.
Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu m.68
m.68, günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında uygun aralıklarla verilmek üzere asgari ara dinlenmesi sürelerini belirler. Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir ancak azaltılamaz. Ara dinlenmeleri bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.
Ara dinlenme süreleri tablosu
| Günlük çalışma süresi | Asgari ara dinlenme |
|---|---|
| 4 saat ve daha kısa | 15 dakika |
| 4 saatten fazla 7,5 saate kadar (7,5 dahil) | 30 dakika |
| 7,5 saatten fazla | 60 dakika (1 saat) |
Çözümlü örnek: 8 saatlik çalışma günü
Günde 8 saat çalışan bir işçinin ara dinlenmesi ve işyerinde geçen toplam süresi:
- 8 saat, 7,5 saatten fazla olduğundan ara dinlenme: 60 dakika
- Net çalışma süresi: 8 saat (ara dahil değil)
- İşyerinde geçen toplam süre: 8 + 1 = 9 saat
Net çalışma süresi haftalık toplamda 45 saati aşıyorsa fazla çalışma doğar; bunu haftalık 45 saat kontrolü aracıyla görebilirsiniz. Vardiya düzeninizin ara dinlenmesini ve sınırlarını birlikte denetlemek için vardiya hesaplama aracını, gece vardiyasının 7,5 saat sınırı için gece vardiyası hesaplama aracını, çalışma süresinin izlenmesi için puantaj rehberimizi kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yasal ara dinlenme süresi ne kadardır?
4857 sayılı İş Kanunu m.68'e göre ara dinlenme, günlük çalışma süresine bağlıdır: 4 saat ve daha kısa işlerde 15 dakika, 4 saatten fazla 7,5 saate kadar (7,5 dahil) işlerde 30 dakika, 7,5 saatten fazla işlerde 1 saat (60 dakika) ara dinlenme verilir.
Ara dinlenme çalışma süresinden sayılır mı?
Hayır. m.68 uyarınca ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. Bu nedenle işyerinde geçirilen toplam süre, net çalışma süresi ile ara dinlenmenin toplamıdır. Örneğin 8 saat çalışma + 1 saat ara dinlenme, işyerinde toplam 9 saat anlamına gelir.
Ara dinlenme bölünerek kullandırılabilir mi?
Ara dinlenme süreleri iklim, mevsim, işin niteliği ve benzeri koşullara göre aralıksız verilebileceği gibi, sözleşmeyle aralıklı da kullandırılabilir. Ancak toplam asgari süre m.68'deki dilimlerin altına inemez; bu süreler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.
Ara dinlenme verilmezse ne olur?
Ara dinlenme verilmemesi veya yasal süreden kısa verilmesi, işçinin bu süre boyunca fiilen çalıştırıldığı anlamına gelir; bu durumda söz konusu süre çalışma süresine eklenir ve haftalık 45 saati aşıyorsa fazla çalışma ücreti doğabilir. Ayrıca idari para cezası gündeme gelir.
Mola süreleri içinde işçi işyerinden ayrılabilir mi?
Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmadığı için işçi bu sürede kural olarak serbesttir. Ancak işin niteliği gereği işçinin işyerinde hazır beklemesi isteniyorsa, bu bekleme çalışma süresinden sayılabilir ve ara dinlenme niteliğini kaybedebilir.