Ücretsiz İzin Maaş Etkisi Hesaplama
Aylık brüt ücretinizi ve ay içinde ücretsiz izinde geçen gün sayısını girin; maaş kesintisini, ödenecek kalan brüt maaşı ve SGK'ya bildirilecek prim gününü günlük ücret esasıyla anında hesaplayın.
Ücretsiz izin nedir?
Ücretsiz izin, iş sözleşmesinin tarafların anlaşmasıyla geçici olarak askıya alınmasıdır. Bu süre boyunca işçi çalışmaz, işveren de ücret ödemez ve SGK'ya prim bildirmez. Ücretsiz izin ancak işçinin yazılı muvafakatiyle uygulanabilir; işveren tarafından tek taraflı dayatılamaz. İşçinin devam ve eksik gün verilerinin doğru kaydı, hem bordronun hem de puantajın sağlıklı çıkması için kritiktir.
Yasal dayanak ve eksik gün bildirimi
Ücretsiz izin, 4857 sayılı İş Kanunu'nda doğum sonrası (m.74) ve yol izni (m.56) gibi belirli hallerde açıkça düzenlenmiştir; bunun dışında tarafların anlaşmasıyla da kararlaştırılabilir. SGK mevzuatında ücretsiz izin günleri eksik gün olarak bildirilir; aylık prim ve hizmet belgesinde genellikle "21 - Diğer ücretsiz izin" eksik gün kodu kullanılır. 30 günden eksik bildirilen aylarda, eksik günlerin belgelendirilmesi gerekir.
Ücretsiz izin maaş etkisi nasıl hesaplanır? (Formül)
- Günlük ücret: Aylık brüt ücret ÷ 30. (Bordroda ay daima 30 gün kabul edilir.)
- Maaş kesintisi: Ücretsiz izin günü × günlük ücret.
- Kalan brüt maaş: Aylık brüt − maaş kesintisi.
- Bildirilecek prim günü: 30 − ücretsiz izin günü.
Çözümlü örnek: 5 günlük ücretsiz izin
Aylık brüt ücreti 33.000 TL olan bir çalışanın ay içinde 5 gün ücretsiz izin kullandığını varsayalım:
- Günlük ücret: 33.000 ÷ 30 = 1.100 TL
- Maaş kesintisi: 5 × 1.100 = 5.500 TL
- Kalan brüt maaş: 33.000 − 5.500 = 27.500 TL
- SGK'ya bildirilecek prim günü: 30 − 5 = 25 gün
Kalan brüt maaşınızın net karşılığını görmek için brüt net maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Ücretli yıllık izninizin işe dönüş tarihini izin dönüş tarihi hesaplama aracıyla, kalan izin bakiyenizi ise yıllık izin hesaplama aracıyla öğrenebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ücretsiz izin maaştan ne kadar keser?
Ücretsiz izinde geçen her gün için günlük brüt ücret kadar kesinti yapılır. Günlük ücret aylık brütün 30'a bölünmesiyle bulunur. Örneğin 33.000 TL brüt maaşta günlük ücret 1.100 TL'dir; 5 gün ücretsiz izin 5.500 TL kesinti anlamına gelir.
Ücretsiz izin SGK primini nasıl etkiler?
Ücretsiz izinde geçen günler için SGK'ya prim bildirilmez. Bu günler eksik gün olarak (genellikle '21 - Diğer ücretsiz izin' kodu ile) gösterilir. 30 günlük ayda 5 gün ücretsiz izin kullanıldıysa SGK'ya 25 gün prim bildirilir.
İşveren tek taraflı ücretsiz izin verebilir mi?
Kural olarak hayır. Ücretsiz izin, iş sözleşmesinin geçici olarak askıya alınması anlamına gelir ve işçinin yazılı muvafakatini (onayını) gerektirir. İşçinin onayı olmadan dayatılan ücretsiz izin, işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturabilir.
Ücretsiz izinde geçen süre kıdemden sayılır mı?
Ücretsiz iznin geçtiği süre, iş sözleşmesi askıda olduğundan kural olarak kıdem süresine ve yıllık izne hak kazanmada dikkate alınan çalışılmış gün sayısına eklenmez. Bu nedenle uzun süreli ücretsiz izinler kıdem ve izin hak edişini geciktirebilir.
Ücretsiz izinde sağlık hizmetinden yararlanılır mı?
Ücretsiz izin nedeniyle prim bildirilmeyen günlerde genel sağlık sigortası kapsamı, kanunda öngörülen 10 günlük (bazı durumlarda 90 güne kadar) geçiş süresi içinde devam eder; bu süreden sonra ayrıca GSS primi ödenmesi gerekebilir.