Fazla Mesai Hesaplama 2026
Aylık brüt ücretinizden saat ücretinizi türetin; %50 zamlı fazla çalışma, %25 zamlı fazla sürelerle çalışma, hafta tatili ve resmi tatil mesainizin brüt karşılığını 4857 sayılı İş Kanunu katsayılarıyla tek seferde hesaplayın.
Fazla mesai nedir?
Fazla mesai (fazla çalışma), haftalık normal çalışma süresi olan 45 saati aşan çalışmadır. Çalışma süresinin nasıl izlendiği ve belgelendiği konusunda fazla mesai rehberimize göz atabilirsiniz. Fazla mesainin ispatında en güçlü delillerden biri işyerinin puantaj kayıtlarıdır.
Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu m.41 ve m.47
Fazla çalışma ücreti m.41'de düzenlenir: her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının %50 yükseltilmesiyle ödenir. Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenen işyerlerinde 45 saate kadar yapılan fazla sürelerle çalışmaise %25 zamlıdır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma m.47'ye tabidir ve çalışılan her gün için ilave bir yevmiye ödenir. Yıllık fazla çalışma toplamı 270 saati aşamaz.
Fazla mesai hesaplama formülü
Tüm kalemler, aylık brüt ücretten türetilen saat ücretine (aylık brüt ÷ 225) ve günlük ücrete (aylık brüt ÷ 30) dayanır:
| Çalışma türü | Katsayı | Formül |
|---|---|---|
| Fazla çalışma (45 saat üstü) | ×1,5 | saat × (brüt ÷ 225) × 1,5 |
| Fazla sürelerle çalışma | ×1,25 | saat × (brüt ÷ 225) × 1,25 |
| Hafta tatili çalışması | ×2,5 | saat × (brüt ÷ 225) × 2,5 |
| Resmi tatil çalışması | +1 yevmiye/gün | gün × (brüt ÷ 30) |
Çözümlü örnek: 45.000 TL brüt ücretli işçi
Bir ay içinde 10 saat fazla çalışma, 8 saat hafta tatili çalışması ve 2 gün resmi tatil çalışması yapan, aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir işçinin alacağı:
- Saat ücreti: 45.000 ÷ 225 = 200 TL; yevmiye: 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL
- Fazla çalışma: 10 × 200 × 1,5 = 3.000 TL
- Hafta tatili: 8 × 200 × 2,5 = 4.000 TL
- Resmi tatil: 2 × 1.500 = 3.000 TL
- Toplam brüt fazla mesai ücreti: 10.000 TL
Bu tutar brüttür; üzerinden SGK ve vergi kesintileri yapılır. Net karşılığını brüt-net maaş hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Yalnızca resmi tatil günleri için ayrıntılı hesap yapmak isterseniz resmi tatil mesai hesaplama aracını, aylık çalışma sürelerinin tamamını dökmek için puantaj hesaplama aracını kullanın. Vardiyalı düzende 45 saat aşımını vardiya hesaplama aracı otomatik tespit eder.
Sık Sorulan Sorular
Fazla mesai saat ücreti nasıl hesaplanır?
Önce saat ücreti bulunur: aylık brüt ücret 225'e bölünür (haftalık 45 saat × 30/7 hafta = 225 saat kabulü). Fazla çalışmada bu saat ücreti %50 zamlı, yani 1,5 katsayısıyla ödenir. Örneğin 45.000 TL brüt ücretle saat ücreti 200 TL, fazla mesai saat ücreti 300 TL'dir.
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark nedir?
Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve %50 zamlı (×1,5) ödenir. Fazla sürelerle çalışma ise sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), bu süre ile 45 saat arasındaki çalışmadır ve %25 zamlı (×1,25) ödenir.
Hafta tatilinde çalışan işçinin ücreti nasıl hesaplanır?
Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre hafta tatilinde çalışan işçiye, zaten ödenen 1 yevmiyesine ek olarak çalışma karşılığı 1,5 yevmiye daha ödenir; çalışılan saatler toplamda saat ücretinin 2,5 katı ile ücretlendirilir.
Yıllık fazla mesai sınırı kaç saattir?
4857 sayılı İş Kanunu m.41 uyarınca bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabilir. Bu, aylık ortalama 22,5 saate karşılık gelir. Sınırın aşılması idari para cezasına ve işçi açısından haklı fesih nedenine yol açabilir.
Fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullanılabilir mi?
Evet. İşçi isterse zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir (m.41/4). Serbest zaman, 6 ay içinde ve çalışma süreleri içinde, ücretinde kesinti olmadan kullandırılır.
Fazla mesai ücretinden vergi kesilir mi?
Evet, bu araçtaki sonuçlar brüt tutarlardır. Fazla mesai ücreti normal ücretle birlikte bordroya dahil edilir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerine tabidir. Net karşılığı görmek için brüt-net maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.