Devamsızlık Oranı Hesaplama
Bir dönemdeki mazeretsiz devamsızlık günlerini, çalışılması gereken toplam iş gününe oranlayarak personel veya departman devamsızlık (absenteeism) oranını yüzde olarak hesaplayın; toplu hesap için personel sayısını da girebilirsiniz.
Devamsızlık oranı (absenteeism) nedir?
Devamsızlık oranı, bir personelin ya da ekibin planlanan çalışma süresinin ne kadarında işte bulunmadığını gösteren temel İK metriğidir. İşgücü planlaması, verimlilik ve maliyet analizinin yanı sıra çalışan bağlılığını da yansıtır. Oran, işe devam (attendance) oranının tümleyenidir: devamsızlık %3 ise devam %97'dir. Gün gün devam verisinin nasıl toplandığını puantaj nedir rehberimizde bulabilirsiniz.
Devamsızlık oranı formülü
| Kalem | Formül |
|---|---|
| Toplam devamsızlık günü | Kişi başı devamsızlık × personel sayısı |
| Toplam gereken iş günü | Kişi başı gereken gün × personel sayısı |
| Devamsızlık oranı (%) | Toplam devamsızlık / toplam gereken × 100 |
| İşe devam oranı (%) | 100 − devamsızlık oranı |
Çözümlü örnek: 10 kişilik ekip
Bir ayda kişi başı 22 iş günü çalışması gereken 10 kişilik bir ekipte, kişi başı ortalama 1 gün mazeretsiz devamsızlık yaşandığını varsayalım:
- Toplam devamsızlık: 1 × 10 = 10 gün
- Toplam gereken iş günü: 22 × 10 = 220 gün
- Devamsızlık oranı: 10 / 220 × 100 ≈ %4,55
- İşe devam oranı: 100 − 4,55 = %95,45
%4,5 oran, çoğu sektörde dikkat edilmesi gereken bir seviyedir. Devamsızlığın bordroya yansıyan tarafı için eksik gün hesaplama ve gün gün döküm için puantaj hesaplama araçlarını; geç gelme ve erken ayrılmaların ayrı maliyeti için geç kalma hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Devamsızlık oranı nasıl hesaplanır?
Devamsızlık oranı = (dönemdeki devamsızlık günü / dönemde çalışılması gereken iş günü) × 100 formülüyle bulunur. Departman veya işletme geneli için kişi başı devamsızlık günü ve personel sayısı girilir; hem pay hem payda personel sayısıyla çarpılarak toplu oran elde edilir.
Devamsızlık oranına hangi günler dahil edilmeli?
Politikanızı doğru ölçmek için yalnızca mazeretsiz (karşılığı ödenmeyen) devamsızlık günlerini girmeniz önerilir. Yıllık ücretli izin, ücreti ödenen rapor ve hafta tatili gibi planlı/ücretli günler genellikle devamsızlık sayılmaz; bunları dahil ederseniz oran gerçeği yansıtmaz.
İyi bir devamsızlık oranı yüzde kaçtır?
Sektöre göre değişmekle birlikte aylık %1,5–%3 bandı çoğu işletmede normal kabul edilir. %4 ve üzeri, kronik devamsızlık ve süreç sorunlarının işareti olabilir. Mutlak orana ek olarak, devamsızlığın kaç farklı atağa yayıldığını ölçen Bradford faktörü gibi metrikler de değerlendirilir.
Bradford faktörü nedir?
Bradford faktörü, kısa ve sık devamsızlıkların işletmeyi uzun tek bir devamsızlıktan daha çok aksattığı varsayımına dayanır: S² × G (S = devamsızlık atağı sayısı, G = toplam devamsızlık günü). Yüksek skor, dağınık ve sık devamsızlık yapan personeli işaret eder; bu araçtaki oran ise toplam yükü ölçer.
Devamsızlık tek başına işten çıkarma sebebi midir?
Mazeretsiz devamsızlık, koşulları oluştuğunda 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II uyarınca işverene haklı (bildirimsiz) fesih hakkı verebilir; örneğin izinsiz ve mazeretsiz ardı ardına 2 iş günü ya da bir ayda iki kez herhangi bir tatil gününü takip eden iş günü devamsızlık. Ancak her olay kendi şartlarında değerlendirilmeli ve belgelenmelidir.