Analık ve Babalık İzni 2026: 7578 Sayılı Kanun Sonrası Yeni Süreler

Doğum ve ebeveynlik izinleri, 2026'nın en kapsamlı iş mevzuatı değişikliğine sahne oldu. 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesini ve babalık iznini düzenleyen Ek 2. maddesini değiştirdi. Bu yazıda yeni süreleri, değişmeyen hakları ve bu izinlerin puantaj ile bordroya nasıl yansıması gerektiğini özetliyoruz.

Neler değişti? Eski ve yeni süreler

Hak	Eski düzenleme	1 Mayıs 2026 sonrası
Doğum öncesi izin	8 hafta	8 hafta (değişmedi)
Doğum sonrası izin	8 hafta	16 hafta
Toplam analık izni	16 hafta	24 hafta
Çoğul gebelikte doğum öncesi ek süre	2 hafta	2 hafta (toplam 26 hafta)
Doğumdan önce çalışabilme sınırı	Doğuma 3 hafta kalana kadar	Doğuma 2 hafta kalana kadar
Babalık izni (ücretli)	5 gün	10 gün
Koruyucu aile izni	—	10 gün ücretsiz izin (yeni)
Analık izni sonrası ücretsiz izin	6 ay	6 ay (24. haftadan sonra başlar)

Değişikliğin özü doğum sonrası dönemin iki katına çıkarılması. Doğum öncesi 8 haftalık süre aynen korunduğundan, sağlık durumu uygun olan ve hekim onayı alan kadın işçinin doğumdan önce çalıştığı süreler yine doğum sonrasına ekleniyor; ancak artık en geç doğuma iki hafta kalana kadar çalışılabiliyor. Erken doğum hâlinde doğum öncesinde kullanılamayan süreler de eskiden olduğu gibi doğum sonrasına aktarılıyor.

Analık iznindeki ücret ve SGK ödeneği

Analık izni döneminde işverenin ücret ödeme yükümlülüğü yoktur; bu süre için SGK, şartları taşıyan sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği öder. 7578 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanun'daki ödenek süresini de uyumlu hâle getirerek doğum sonrası ödenek süresini 16 haftaya çıkardı. Ödenek, günlük kazancın üçte ikisi üzerinden hesaplanıyor; yatarak tedavide yarısı ödeniyor. İşverenin isteğe bağlı olarak ücretin kalan kısmını tamamlaması mümkün, ancak yasal zorunluluk değil.

Puantaj açısından analık izni, SGK'ya eksik gün olarak bildirilen bir askı dönemidir; iş sözleşmesi devam eder, kıdem süresi işlemeye devam eder ancak o günler için prim bildirilmez. Bu nedenle PDKS ve puantaj sistemlerinde analık izninin ayrı bir izin türü olarak tanımlı olması ve eksik gün nedeniyle eşleşmesi gerekir.

Değişmeyen haklar

Süt izni. Kadın işçiye, bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirler ve süre çalışma süresinden sayılır (4857 m.74). Puantajda süt izni ücretten düşülmez; PDKS'de bu sürenin "erken çıkış" veya "geç giriş" olarak sapma üretmemesi için çalışan bazında tanımlanması gerekir.

Yarım çalışma. Analık izninin bitiminden itibaren, birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, üçüncü ve sonraki doğumlarda 180 gün boyunca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı vardır; çoğul doğumda bu sürelere 30 gün eklenir, çocuğun engelli doğması hâlinde 360 gün uygulanır. Çalışılmayan yarım süre için şartları taşıyan çalışanlara İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yarım çalışma ödeneği ödenir.

Ücretsiz izin. Kadın işçiye isteği hâlinde, analık izninin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Yeni düzenlemeyle bu izin 16. haftadan değil 24. haftadan sonra başlıyor. Bu süre yıllık izin hesabında dikkate alınmaz.

Kısmi süreli çalışma hakkı. Ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar kısmi süreli çalışma talep edebilir; bu talep geçerli fesih nedeni sayılamaz (4857 m.13). Aynı çocuk için bu hak bir kez kullanılır.

Periyodik kontroller. Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.

Gece çalışması ve ağır işler. Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartları Yönetmeliği gereği hamile işçi gece çalıştırılamaz; doğumdan sonraki bir yıl boyunca da gece çalışması yasağı sürer ve günlük çalışma süresi 7,5 saati aşamaz. Vardiya planlarının bu kısıtı otomatik uygulaması, vardiya planlama tarafında bir kural olarak tanımlanmalıdır.

Babalık izni: 10 gün, mazeret izni niteliğinde

4857 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine göre eşi doğum yapan işçiye 10 gün ücretli izin verilir. Bu izin mazeret izni niteliğindedir; yıllık izinden düşülmez ve ücreti işverence ödenir. Sürenin iş günü mü takvim günü mü olduğu konusunda kanun açıkça "gün" ifadesini kullandığından uygulamada takvim günü olarak hesaplanması yaygındır; işyeri uygulaması veya toplu iş sözleşmesi işçi lehine genişletebilir.

Aynı maddeye eklenen yeni hükümle, koruyucu aile olan işçiye çocuğun aileye teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin hakkı tanındı.

Puantaj ve PDKS'de uygulama

Bu izinlerin ortak özelliği, çoğunun gün yerine saat veya yarım gün birimiyle çalışması ve bir kısmının ücretli, bir kısmının ücretsiz, bir kısmının ise SGK ödeneğine tabi olması. Uygulamada en sık yapılan hatalar şunlar:

• Süt iznini "geç giriş" veya "erken çıkış" olarak kaydedip ücretten düşmek.
• Yarım çalışma döneminde tam gün üzerinden prim bildirmek ya da tam tersine, çalışılan yarım günleri eksik gün saymak.
• Babalık iznini yıllık izinden düşmek.
• Analık iznini "ücretsiz izin" kodu altında bildirerek SGK eksik gün nedenini yanlış göstermek.

Bu hataların önüne geçmenin yolu, her izin türünün sistemde kendi kodu, ücret etkisi ve SGK karşılığıyla ayrı tanımlanmış olmasıdır. İzin taleplerinin onay akışıyla birlikte puantaja otomatik yansıdığı sistemlerde bu riskler büyük ölçüde ortadan kalkıyor; AirX izin yönetimi modülü gibi çözümler, izin türlerini yasal etkileriyle birlikte tanımlayıp puantaja tek kaynaktan aktaran örneklerden biri. Yıllık izin tarafındaki kurallar içinse yıllık ücretli izin yönetmeliği yazımıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaylarda güncel kanun metni ve uzman görüşü esas alınmalıdır.